RN
TwitterFacebook

Kościół otwarty na indywidualne formy życia konsekrowanego

Dla ludzi to najczęściej stara panna lub singielka – z wyboru lub musu. Ale Bóg zawsze widzi i wie więcej niż człowiek.

Zapomniany na wiele wieków stan dziewic i wdów konsekrowanych, popularny w pierwszych wiekach chrześcijaństwa, zaczyna się odradzać, ale jest jeszcze stosunkowo mało znaną formą życia konsekrowanego. Jak się okazuje, starożytna forma pasuje do stylu życia współczesnych kobiet, które chcą oddać się na służbę Bogu i Kościołowi, ale nie wyobrażają sobie życia w zakonie czy świeckim instytucie życia konsekrowanego.

Aktualnie w Polsce jest 274 dziewic konsekrowanych, tak przynajmniej wynika z danych z sierpnia 2018 r. Ta forma życia konsekrowanego obecna jest w większości diecezji w Polsce. Dziewic konsekrowanych nie ma tylko w dwóch polskich diecezjach. Zatem już same liczby mówią o tym, że coraz więcej kobiet odpowiada na zaproszenie Jezusa do takiej właśnie formy życia.

Rys historyczny

Zwyczaj konsekrowania dziewic wywodzi się ze starożytności. Mówi o tym Katechizm Kościoła Katolickiego (KKK 922): „Począwszy od czasów apostolskich, dziewice chrześcijańskie, powołane przez Pana, by poświęcić się Mu w sposób niepodzielny w większej wolności serca, ciała i ducha, podejmowały za aprobatą Kościoła decyzję życia w stanie dziewictwa «dla Królestwa niebieskiego» (Mt 19,12)”.

Wielcy Ojcowie Kościoła jak Tertulian, Atanazy z Aleksandrii, Cyprian z Kartaginy, Jan Chryzostom, Ambroży z Mediolanu, Augustyn z Hippony, papież Leon Wielki, Grzegorz z Nyssy czy Metody z Olimpu wysoko cenili ten stan w Kościele i otaczali dziewice niezwykłą troską pasterską. Poświęcali im swoje dzieła i kierowali homilie, uważając je za wybraną cząstkę Chrystusowego stada.

Najbardziej znanymi świętymi dziewicami są: Agnieszka, Agata, Łucja, Genowefa – patronka Paryża, Florentyna z Hiszpanii, Patrycja z Konstantynopola. W ciągu wieków stan dziewic konsekrowanych w Kościele ustąpił miejsca zgromadzeniom zakonnym, choć nigdy nie zanikł. Jedną z takich dziewic była Katarzyna ze Sieny (1347-1380), uznawana przez Kościół Katolicki za patronkę Europy.

Sobór Watykański II przypomniał o wielkim darze, jakim są dla Kościoła dziewice konsekrowane żyjące w świecie i nakazał rewizję obrzędu konsekracji, który już od dawna nie był stosowany.

Odnowiony Obrzęd Konsekracji Dziewic, zatwierdzony przez papieża Pawła VI, wszedł w życie 6 stycznia 1971 r. Od tego czasu, po ośmiu wiekach przerwy, stan dziewic doznaje odrodzenia w wielu Kościołach lokalnych. Po soborze odrodziła się także konsekracja wdów. O jednej i drugiej formie powołania pisał papież Jan Paweł II w adhortacji apostolskiej Vita consecrata (VC).

„Radością i nadzieją napawa fakt, że znów rozkwita dziś starożytny stan dziewic Bogu poświęconych, którego istnienie w chrześcijańskich wspólnotach jest poświadczone od czasów apostolskich. Dziewice konsekrowane przez biskupa łączą się szczególną więzią z Kościołem lokalnym, któremu służą z poświęceniem, chociaż pozostają w świecie. Żyjąc osobno lub wespół z innymi, są szczególnym eschatologicznym wizerunkiem niebiańskiej Oblubienicy i przyszłego życia, w którym Kościół zazna wreszcie pełni miłości do Chrystusa-Oblubieńca. (…) Ostatnio odrodziła się też praktyka konsekracji wdów, znana od czasów apostolskich (por. 1 Tm 5,5. 9-10; 1 Kor 7,8) oraz konsekracja wdowców. Osoby te, składając wieczysty ślub czystości przeżywanej jako znak Królestwa Bożego, konsekrują swój stan życia, aby poświęcić się modlitwie i służbie Kościołowi” (VC, 7).

Kim są dziewice konsekrowane?

Najczęściej o konsekrację proszą kobiety ok. 30-40 roku życia. W większości jednak dziewicami konsekrowanymi zostają młode kobiety, które są aktywne zawodowo. Pracują na uczelniach, w szpitalach, jako katechetki, sekretarki w kuriach diecezjalnych, w seminariach, a nawet… w urzędach skarbowych. W środowisku pracy świadczą o Chrystusie swoim życiem, poza tym włączają się aktywnie w życie Kościoła lokalnego. Pomagają w miarę swoich możliwości i talentów. Ale niekiedy zdarzają się też dużo starsze kandydatki. Starsze, niekiedy schorowane kobiety przyjmujące konsekrację poświęcają Kościołowi swoje cierpienie i modlitwę i w ten sposób również świadczą o Chrystusie.

Dziewice konsekrowane od zakonnic czy innych osób konsekrowanych różnią się też tym, że każda z nich żyje według własnego charyzmatu i pozostaje blisko związana z własną diecezją. Szczególną cechą dziewic konsekrowanych jest też to, że są one pozbawione poczucia bezpieczeństwa materialnego i duchowego, jakie daje zgromadzenie zakonne, gdyż same pracują na swoje utrzymanie i same dbają o wygospodarowanie czasu na modlitwę, Eucharystię i rozwój duchowy.

Kto może zostać dziewicą konsekrowaną?

Do konsekracji można dopuszczać dziewice żyjące w świecie, które ukończyły 25 rok życia, nigdy nie zawierały małżeństwa ani nie żyły publicznie w związku, w stanie przeciwnym czystości, które według ogólnej opinii przez swój wiek, roztropność i obyczaje dają rękojmię, że wytrwają w życiu czystym oraz poświęconym służbie Kościołowi i bliźnim oraz zostały dopuszczone do konsekracji przez biskupa diecezjalnego.

Kandydatka pragnąca przyjąć konsekrację zwraca się bezpośrednio do biskupa diecezjalnego, przedstawiając prośbę o rozeznanie i konsekrację oraz opinię księdza proboszcza, życiorys i świadectwo chrztu.

Konsekrację poprzedza przygotowanie, dla którego nie ma jeszcze w Polsce wypracowanej jednolitej reguły. W każdej diecezji przygotowanie jest realizowane indywidualnie. Do konsekracji dopuszcza biskup danej diecezji, który przedtem rozmawia z kandydatką. Ma ona opiekę duchową w postaci kapłana wyznaczonego przez biskupa. Formacja duchowa przyszłej dziewicy konsekrowanej trwa kilka lat.

A jak wygląda obrzęd? Odbywa się podczas uroczystej Mszy św. pod przewodnictwem biskupa. Poza elementami obecnymi w każdej Mszy św. obrzędowi konsekracji towarzyszy wezwanie dziewic, pytania skierowane do kandydatki lub kandydatek, śpiewana jest Litania do wszystkich świętych, a następnie biskup wypowiada modlitwę konsekracyjną. Od tego momentu kobieta staje się osobą zaślubioną, czego znakiem jest przyjęcie obrączki. W obrzędzie konsekracji wręczany jest również brewiarz jako zaproszenie do modlitwy Liturgią Godzin.

Do codziennych obowiązków dziewicy konsekrowanej należą modlitwa brewiarzowa i przyjmowanie Komunii Świętej. Dziewice konsekrowane ślubują Bogu czystość i pragną przeżywać ją we wspólnocie Kościoła, ale ich praca zawodowa i społeczna nie musi być bezpośrednio związana z działalnością duszpasterską. Cechą wyróżniającą dziewice jest to, że choć mogą się zrzeszać, najczęściej prowadzą samotny tryb życia. Ich życie wymaga ogromnej samodyscypliny, gdyż każda z nich sama musi czuwać nad swoim życiem duchowym, dbać o wyznaczony rytm życia i modlitwy oraz wypełniać zobowiązania zawarte w przyjętej regule życia. Poza tym odbywają spotkania z biskupem lub moderatorem diecezjalnym, a od kilku lat uczestniczą również w zjazdach organizowanych dla nich na Jasnej Górze.

Wdowy konsekrowane

Po Soborze Watykańskim II odrodziła się również praktyka konsekracji wdów. Podobnie jak w przypadku dziewic konsekrowanych kandydatki na wdowy konsekrowane muszą spełniać określone wymagania. Wdową konsekrowaną może zostać kobieta, która była w sakramentalnym związku małżeńskim, a po śmierci męża nie żyła publicznie w stanie przeciwnym czystości. Jeśli pragnie otrzymać specjalnie dla niej przeznaczoną łaskę Boga w postaci daru konsekracji, musi się zdecydować na życie w czystości, a jej przyrzeczenie ma być wyrazem całkowitego oddania się Chrystusowi i pełniejszego włączenia się w służbę Kościołowi. Jest to na pierwszym miejscu służba Kościołowi domowemu, czyli rodzinie, dzieciom i wnukom. Nie wyklucza to jednak zaangażowania szerszego, szczególnie przez modlitwę.

Podobnie jak w przypadku dziewic konsekrowanych kandydatki na wdowy konsekrowane podejmują formację początkową, podczas której wspólnie z biskupem rozeznają autentyczność powołania.

W Kościele katolickim obrzęd konsekracji wdów jest tak skonstruowany, że w żaden sposób nie przekreśla wcześniejszego małżeństwa. W czasie obrzędu konsekracji biskup błogosławi obrączki wdów, które od tej pory stają się znakiem oblubieńczej więzi z Chrystusem. Ponadto biskup wręcza wdowom krzyże i brewiarze.

W Kościele łomżyńskim opiekunem duchowym świeckich osób konsekrowanych jest ksiądz dr Sławomir Bartnicki.

JE

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *